Σ’ ΕΧΩ ΤΟΣΟ ΟΝΕΙΡΕΥΤΕΙ ΠΟΥ ΠΙΑ ΔΕΝ ΕΙΣΑΙ ΑΛΗΘΙΝΗ:

Έχω τόσο πολύ βαδίσει, τόσο πολύ μιλήσει, τόσο πολύ αγαπήσει τη σκιά σου, που δε μου μένει πια τίποτα από σένα. Μου μένει να είμαι η σκιά μες στις σκιές, να είμαι εκατό φορές πιο σκιά κι απ’ τη σκιά. Να είμαι η σκιά που θα έρθει και θα ξανάρθει μέσα στην ηλιοφώτιστη ζωή σου;  Σ’ έχω τόσο πολύ ονειρευτεί που χάνεις την πραγματικότητά σου… Υπάρχει ακόμα χρόνος να προφτάσω αυτό το ζωντανό κορμί και να φιλήσω σ’ αυτό το στόμα τη γέννηση της φωνής που μου είναι τόσο αγαπητή; Σ’ έχω τόσο πολύ ονειρευτεί που τα μπράτσα μου συνηθισμένα απ’ το αγκάλιασμα του ίσκιου σου, να σταυρώνονται πάνω στο στήθος μου, μπορεί να μην υποταχτούν στο περίγραμμα του κορμιού σου.
Και μπρος στην αληθινή όψη αυτού που με κατέχει και με κυβερνά εδώ και μέρες και χρόνια θα γινόμουν σίγουρα μια σκιά. Ω αισθηματικές ταλαντεύσεις. Σ’ έχω τόσο πολύ ονειρευτεί που σίγουρα δεν υπάρχει πια χρόνος για να ξυπνήσω. Κοιμάμαι όρθιος, το κορμί μου εκτεθειμένο σ’ όλες τις όψεις της ζωής και του έρωτα κι εσύ η μόνη που μετράς για μένα σήμερα, θα μπορούσα τουλάχιστον ν’ ακουμπήσω το μέτωπο και τα χείλια σου σαν τα πρώτα χείλια που ’φτασαν και σαν το πρώτο μέτωπο. Σ’ έχω τόσο πολύ ονειρευτεί, σ’ έχω τόσο βαδίσει, σ’ έχω τόσο πολύ μιλήσει, ξαπλώσει με το φάντασμά σου που ίσως δε μου μένει πια παρά να είμαι φάντασμα ανάμεσα στα φαντάσματα και πιο σκιά εκατό φορές πιο πολύ κι απ’ τη σκιά που περπατά κι όλο θα περπατά χαρούμενη πάνω στο ηλιακό ρολόι της ζωής σου.
[ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΠΟΙΗΜΑ  και Σ’ ΕΧΩ ΤΟΣΟ ΟΝΕΙΡΕΥΤΕΙ δυο ποιήματα του Ντεσνός Ρομπέρτ, Robert Desnos (1900-1945): κορυφαίος εκπρόσωπος του ντανταϊστικού και του υπερρεαλιστικού κινήματος - σε Μετάφραση Κώστα Ριτσώνη ακολουθούν και τα ποιήματα ΠΟΤΕ ΑΛΛΗ ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΣΕΝΑ, Ω ΠΟΝΟΙ ΤΟΥ ΕΡΩΤΑ, Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ και ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΗΣ ΝΥΧΤΑΣ   – ARTWORKS: από πίνακα Earths Previous Rocks και εμβόλιμα Bang Sang Hyeok]



ΠΟΤΕ ΑΛΛΗ ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΣΕΝΑ
Ποτέ άλλη εκτός από σένα παρόλα τα άστρα και τις μοναξιές
Παρόλα τα κομμένα δέντρα και το πέσιμο της νύχτας
Ποτέ άλλη εκτός από σένα δε θ’ ακολουθήσει το δρόμο της
που είναι ο δικός μου
Όσο απομακρύνεσαι τόσο η σκιά σου μεγαλώνει
Ποτέ άλλη εκτός από σένα δε θα χαιρετήσει τη θάλασσα την
αυγή όταν εγώ κουρασμένος απ’ την περιπλάνηση βγαίνω από
τα σκοτεινά δάση κι από τα βάτα των τσουκνίδων και βαδίζω
προς τους αφρούς των κυμάτων
Ποτέ άλλη εκτός από σένα δε θα ακουμπήσει το χέρι της πάνω
στο μέτωπό μου και στα μάτια μου
Ποτέ άλλη εκτός από σένα και αρνιέμαι το ψέμα και την απιστία
Αυτό το καράβι με την άγκυρα μπορείς να κόψεις τους κάβους του
Ποτέ άλλη εκτός από σένα
Ο φυλακισμένος αετός μέσα σε ένα κλουβί ροκανίζει σιγανά τα
χάλκινα πλέγματα και τα δοκάρια
Τι απόδραση!
Είναι η Κυριακή που την μάρκαρε το τραγούδι των αηδονιών μέσα
στα δάσος με το πράσινο τρυφερό χρώμα η στεναχώρια των
μικρών κοριτσιών μπροστά
στην παρουσία ενός κλουβιού που μέσα
του πηδά ένα καναρίνι την ώρα που στο μοναχικό δρόμο ο ήλιος
αργά μετακινεί τη λεπτή γραμμή του πάνω στο ζεστό πεζοδρόμιο
Θα περάσουμε και άλλες γραμμές
Ποτέ ποτέ άλλη εκτός από σένα
Κι εγώ μόνος μόνος μόνος όπως ο μαραμένος κισσός των κήπων
των προαστίων μόνος όπως το ποτήρι
Κι εσύ ποτέ άλλη εκτός από σένα .

Ω ΠΟΝΟΙ ΤΟΥ ΕΡΩΤΑ
Ω πόνοι του έρωτα !
Πόσο μου είστε απαραίτητοι και πόσο μου είστε αγαπητοί .
Τα μάτια μου που κλείνουν πάνω σε δάκρυα φανταστικά, τα
χέρια μου που τεντώνονται χωρίς σταματημό προς το κενό.
Ονειρεύτηκα αυτή τη νύχτα τοπία παράξενα και περιπέτειες
επικίνδυνες και από την άποψη της μεριάς του θανάτου και από
την άποψη της μεριάς της ζωής, που είναι επίσης η άποψη του
έρωτα .
Στο ξύπνημα ήσασταν δίπλα μου, ω πόνοι του έρωτα, ω μούσες
της ερήμου, ω μούσες απαιτητικές .
Το γέλιο και η χαρά μου κρυσταλλώνουν γύρω σας . Είναι το φτιασίδι σας , είναι η πούδρα σας ,είναι το ρουζ σας, είναι η τσάντα σας από δέρμα φιδιού , είναι οι μεταξωτές σας κάλτσες… και είναι
επίσης το μικρό δίπλωμα ανάμεσα στο αυτί και στον αυχένα, εκεί
που γεννιέται ο λαιμός, είναι το παντελόνι σας από μετάξι και το
φίνο σας πουκάμισο και το γούνινο παλτό σας ,το στρογγυλό σας
στήθος είναι το γέλιο μου και οι χαρές μου τα πόδια σας και όλα
σας τα κοσμήματα.
Στ’ αλήθεια πόσο είσαστε όμορφα ντυμένες και όμορφα στολισμένες .
Ω πόνοι του έρωτα, άγγελοι απαιτητικοί , να που σας φαντάζομαι
με το πρόσωπο του έρωτά μου που σας μπερδεύω μαζί του…
Ω πόνοι του έρωτα, εσείς που σας δημιούργησα και σας έντυσα , εσείς που μπερδεύετε τον έρωτά μου που τον γνωρίζω μονάχα από τα ρούχα του κι από τα μάτια κι απ’ τη φωνή το πρόσωπο,τα
χέρια τα μαλλιά ,τα δόντια ,τα μάτια…

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ
Κτυπιέμαι με μανία ενάντια σε μπουκάλια και σε ζώα.
Εδώ και λίγο χρόνο περίπου δέκα ώρες πέρασαν η μια μετά την άλλη.
Η όμορφη κολυμβήτρια που φοβόταν το κοράλλι ξύπνησε αυτό το πρωινό.
Το κοράλλι στεφανωμένο με πρίνους χτυπά την πόρτα της.
Αχ! Το κάρβουνο ξανά πάντα το κάρβουνο.
Σε ικετεύω κάρβουνο σοφέ κηδεμόνα του ονείρου και της μοναξιάς μου άφησέ με άφησέ με να μιλήσω ξανά με την όμορφη κολυμβήτρια που φοβόταν το κοράλλι.
Μην τυραννάς πια αυτό το γοητευτικό θέμα των ονείρων μου.
Η όμορφη κολυμβήτρια ξεκουραζόταν πάνω σ’ ένα κρεβάτι από δαντέλες και πουλιά.
Τα ρούχα πάνω σε μια καρέκλα στου κρεβατιού το πόδι ήτανε φωτισμένα με λάμψεις απ’ τις τελευταίες λάμψεις πού ’βγαζε το κάρβουνο.
Κι αυτό φερμένο απ’ τα βάθη του ουρανού και της γης και της θάλασσας ήταν περήφανο για το ράμφος του από κοράλλι και για τα μεγάλα μεταξένια του φτερά.
Όλη νύχτα είχε λάβει μέρος σε διάφορες κηδείες σε νεκροταφεία στα προάστια
Είχε παραστεί σε χορούς μες σε πρεσβείες διαπρέποντας με το αποτύπωμά του ένα φύλλο από φτέρη άσπρων βελουδένιων φουστανιών.
Ορθώθηκε τρομαχτικό στην πλώρη καραβιών και τα καράβια δεν ξαναγύρισαν.
Τώρα ζαρωμένο μέσα στην εστία παραφύλαγε το ξύπνημα του αφρού και το τραγούδι της χύτρας.
Το ηχηρό του βάδισμα ενόχλησε την ησυχία τις νύχτες μέσα σε δρόμους με εύηχα λιθόστρωτα.
Κάρβουνο εύηχο κάρβουνο αφέντη του ονείρου κάρβουνο.
Αχ πες μου πού είναι εκείνη η όμορφη κολυμβήτρια εκείνη η κολυμβήτρια που φοβόταν το κοράλλι;
Αλλά η κολυμβήτρια αυτή η ίδια αποκοιμήθηκε.
Και βρίσκομαι πρόσωπο με πρόσωπο με τη φωτιά κι όλη τη νύχτα θα μείνω ρωτώντας το κάρβουνο με τα ερεβώδη φτερά που επιμένει να προβάλλει πάνω στο μονότονο δρόμο μου τη σκιά των καπνών του και την τρομαχτική αντανάκλαση της χόβολης του.
Κάρβουνο εύηχο κάρβουνο άσπλαχνο κάρβουνο.

ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΗΣ ΝΥΧΤΑΣ
Γλιστρώντας μέσα στη σκιά σου με τη βοήθεια της νύχτας.
Ακολουθώντας τα βήματά σου, η σκιά σου στο παράθυρο.
Αυτή η σκιά στο παράθυρο είναι δικιά σου, δεν είναι κάποιας άλλης, είσαι εσύ.
Μην ανοίγεις αυτό το παράθυρο, αυτό το παράθυρο που κουνιέσαι πίσω απ’ τις κουρτίνες του.
Κλείσε τα μάτια.
Θα ’θελα να στα κλείσω με τα χείλια μου.
Αλλά το παράθυρο ανοίγει κι ο αέρας, ο αέρας που κουνά παράξενα την φλόγα και τη σημαία κυκλώνει τη φυγή μου με το παλτό του.
Ανοίγει το παράθυρο ανοίγει κι ο αέρας, ο αέρας που κουνά παράξενα τη φλόγα και τη σημαία κυκλώνει τη φυγή μου με το παλτό του.
Ανοίγει το παράθυρο: δεν είσαι εσύ.
Το γνώριζα καλά.


ROBERT DESNOS: Ανακαλύπτοντας την αυτόματη γραφή οι υπερρεαλιστές για να την προκαλέσουν κατέφευγαν συχνά σε «ειδικούς»  και τους υπνώτιζαν. Μετά από αυτές τις συνεδριάσεις υπνωτιστικού ύπνου διηγιόντουσαν μεταξύ τους τις «εμπειρίες» τους και ξεσπούσαν στα γραφτά τους… Από τους πρώτους στο κίνημα ο Robert Desnos. Στα 1922 γίνεται μέλος της ομάδας των σουρεαλιστών «Litterature» και γίνεται η ψυχή του «Εργαστηρίου σουρεαλιστικών ερευνών» της οδού Γκρενέλ. Γίνεται δημοσιογράφος, ασχολείται με τον κινηματογράφο και το ραδιόφωνο. Μένει όμως πάντα ο ποιητής που αντλεί τις λέξεις και τις εικόνες από τον ίδιο του τον εαυτό, ανεξάρτητα από τις συγκυρίες, τα δόγματα και τις ανάγκες της ζωής. Ο Ντεσνός καταφεύγει στο ασυνείδητο, στον αυτοματισμό ή στους ρητορικούς κανόνες και στην κλασική ποίηση. Δεν μπορεί να μοιάσει παρά με τον εαυτό του. Και είναι πάντα διάχυτη στο έργο του μια χιουμοριστική ατμόσφαιρα, η τρυφερότητα και ο ερωτισμός. Μιλά συχνά για σκιές και για φαντάσματα γυναικών. Στην ποίησή του που μοιάζει με καταγραφή ονείρων (ο ίδιος είχε εργαστεί και σαν μέντιουμ) η πίκρα του έρωτα και της μοναξιάς εμφανίζεται συνήθως σε μεγάλα πεζά ποιήματα αλλού ατόφια υπερρεαλιστικά κι αλλού σαν λαϊκά παραμύθια Οι εμπειρίες του από τα όνειρα, που τα κατέγραφε από μικρό παιδί, μπολιάζονται και με λαϊκές κουβέντες ή λογοπαίγνια-ακούσματα από τη λαχαναγορά του Παρισιού όπου πέρασε τα παιδικά του χρόνια. Βασικό του βιβλίο είναι το ΣΩΜΑ ΚΑΙ ΑΓΑΘΑ που περιέχει τα καλλίτερα ποιήματα της φλογερής νεότητάς του γεμάτη πάθος, δημοσιεύσεις, μανιφέστα και έριδες.  Μετάφραση-σημείωμα: KΩΣΤΑΣ ΡΙΤΣΩΝΗΣ

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις