ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΣΕΝΑ ΑΟΡΑΤΗ ΜΕ ΥΦΑΙΝΕΙ ΜΙΑ ΑΡΑΧΝΗ (ή πώς πέφτουμε από όνειρο βαθύ σ’ άλλο κι έπειτα σ’ άλλο;)

Στην αυθεντική στιχουργική μορφή τους, τα χαϊκού, που πρωτοεμφανίστηκαν στην Ιαπωνία το 16ο αιώνα,  είναι μικρά ποιήματα από 17 συλλαβές σε ένα ενιαίο στίχο ή αργότερα στην Ευρώπη σε τρεις στίχους με τη μορφή 5-7-5 συλλαβές. Δεκατέσσερα παρόμοια τρίστιχα λειτουργούν ως τίτλοι στα 13 ποιήματα της συλλογής ΦΙΛΙΑ ΣΤΗ ΓΗ, καθώς οι 17 συλλαβές του 7ου στη σειρά χαϊκού: «Ισορροπία: μέτρησα το ποίημα στα δάχτυλά σου»,  συνθέτουν μια ορφανή εικόνα. Εύστοχο εύρημα από την Ελένη Κοσμά να «τιτλοφορήσει» τα τρία σονέτα και τα άλλα ποιήματα της συλλογής (που αποτελούνται ως επί το πλείστον από δίστιχες στροφές), με μια συμπυκνωμένη και στη μορφή (χαϊκού) και στο περιεχόμενο  εικόνα. Εικόνες με «έμφυτο» λυρισμό (με την έννοια ότι πηγάζει από την ίδια τη σύνθεση της εικόνας) και το στοιχείο της έκπληξης να ενεδρεύει στο διασκελισμό (αν την δούμε στο επίπεδο των λέξεων) ή στην αναπάντεχη εναλλαγή των πλάνων της: «πριν από σένα/ αόρατη με υφαίνει μία αράχνη!»  «Άνθος κομμένο και ύπνος/ περίσσεψε ένα ποίημα… Αναπαύονται φιλιά στη γη των πουλιών / και ένα γράμμα!. Μας βάζει δύσκολα η Ελένη Κοσμά με τα ευρήματά της: τίτλοι με χαϊκού, φιλιά στη γη των πουλιών και με χαϊκού: «Φιλιά στην άδεια γη / άταφα στάζουνε λάδι και χώμα» φιλιά και πάλι με  δίστιχες αποφθεγματικές (από)στροφές: «Πέφτουν φιλιά στη γη ανεπίδοτα και σου / δείχνουν ψηλά τη βασιλεία των ουρανών», βλέμματα και γράμματα «στα στήθια, στο πρόσωπο, στα χέρια και τα πόδια»: «(κι όσο βαραίνουν τα φιλιά στην άδεια γη / -μετράω σκέλη, συλλαβές και οργή)» Φαίνεται, από την πρώτη κιόλας συλλογή, πως έχουμε να κάνουμε με ταλέντο που βάζει υποθήκη δίνοντας πολλές υποσχέσεις για την πορεία της από δω και πέρα διότι κατέχει άριστα την τεχνική (και μάλιστα στην πιο δύσκολη και απαιτητική μορφή της – σονέτο, χαϊκού)- και, το σπουδαιότερο, έχει τη σοφία να την αξιοποιεί με δικό της ιδιαίτερο τρόπο δαμάζοντας το γεμάτο νόημα και ουσία υλικό της έμπνευσης. Τουτέστιν ποιητική φλέβα ατόφια και τάλαντο αυθεντικό. Εύσημα και στον εκδοτικό Οίκο Πόλις που προωθεί δουλειές που αξίζουν πραγματικά βάζοντας στην άκρη συστάσεις και κυκλώματα... Αξίζει την προσοχή των εραστών της ποίησης- Παρακάτω ανθολογούνται τα τρία σονέτα της συλλογής με προμετωπίδα/τίτλο (εικόνα) το αντίστοιχο χαϊκού και κάποια μεμονωμένα δίστιχα τα οποία επίσης «προλογίζει» το δικό τους χαϊκού   - ART by Henri Matisse Sorrow of the kings]


II] ΟΣΟ ΚΟΙΜΑΣΑΙ ΤΡΕΜΟΠΑΙΖΟΥΝ ΜΕΣΑ ΜΟΥ ΤΑ ΒΛΕΦΑΡΑ ΣΟΥ: 
Σε είδα χθες, ήρθες σε όνειρο βαθύ
που κάτι θύμιζε από θάνατο και φως,
ήσουν μακριά κι ο άλλος σου εαυτός
με πήρε τρυφερά απ το χέρι. αυτή

η εικόνα έχει μέσα μου θαφτεί.
Σε άλλον ύπνο πέφτω ή σε πηγάδι
όμοια βαθύ. και σκοτεινό σαν χάδι-
αλλά έχουμε κι οι δύο πια χαθεί.

Στο σπίτι όπου ξυπνώ έχει στηθεί
παράσταση με σένα και με μένα.
και έχουνε οι ρόλοι αντιστραφεί:

εγώ κοιτάζω αλλού κι εσύ εμένα.
Αυτή είναι η μοίρα των ανθρώπων
που τους σπαράζει η ερημία των τόπων.

VΙ] ΦΙΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΔΕΙΑ ΓΗ, ΑΤΑΦΑ ΣΤΑΖΟΥΝΕ ΛΑΔΙ ΚΑΙ ΧΩΜΑ: 
Πέφτουν φιλιά στη γη απ’ τον ουρανό,
πέφτουν σε κλίνη νεκρική, τον ασπασμό

καθώς δίνουν τον ύστατο, το βλέμμα
στρέφω ανατολικά: σάρκα και αίμα

ενός σωτήρα που τα θρηνεί ακόμα
και στάζει πάνω τους λάδι και χώμα.

VIII] ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΑΔΙΑΚΡΙΤΩΣ ΣΕ ΕΡΗΜΗ ΓΗ: 
Είσαι ένα ράφι στη βιβλιοθήκη μου όπως
την κοιτώ απ’ την καρέκλα μου δεξιά:
ράχες σκληρές, μαλακές, οπισθόφυλλα,
δώρα ασημένια ποιήματα• να ένας τρόπος

να σε νιώθω κοντά. Ένα βιβλίο κι ακόμη
ένα• άλλα μικρά, άλλα μεγάλα (λιγότερα),
καλοδεμένα• από μι’ άλλη ζωή τα περισσότερα,
καλά δεμένη κι αυτή, εάν θες τη γνώμη

τη δική μου. Και τώρα που μείναμε μόνοι,
τα βιβλία σου κι εγώ, λέω να κρυφτώ
στο από κάτω ράφι• και μόλις νυχτώνει

να ανεβαίνω, να σε κοιτώ, να σε σκεπάζω
μ’ ένα μαύρο απέραντο σεντόνι –που να
μπαλώνει τη λαθραία μας μνήμη στα κενά.

IX] Ο ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ ΑΡΓΗΣΕ ΚΑΙ ΕΦΥΓΑΝ ΤΑ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΑ: 
Τα περιστέρια όταν περπατούν
κουνούνε πέρα δώθε το κεφάλι-

ίσως για ισορροπία ή ίσως πάλι
από περιφρόνηση, ίσως θρηνούν

τ’ ανθρώπινα: τη ζωή που τελειώνει
μισή σε έρημη γη, μισή στο χιόνι

XII] ΞΕΝΟΣ ΧΕΙΜΩΝΑΣ ΚΑΤΑΠΙΕ Η ΓΗ ΤΑ ΔΕΝΔΡΑ ΚΑΙ ΤΑ ΟΡΤΥΚΙΑ: 
Χειμώνας έξω ξανά. Κάθε φορά
ένας πιο ξένος χειμώνας θυμίζει
έναν παλιότερο, πιο οικείο, ραγίζει
τη μνήμη της νέας ζωής η φορά:

η θλίψη, η σιωπή, η επανεκκίνηση
και μετά: η ζωή που επίμονη
αναβάλλεται. Τινάζω τη σκόνη
του χρόνου απ’ τις γωνίες κι εσύ

με περιμένεις στο Έντεν γι’ ακόμη
έναν καφέ, τελευταίο. Χειμώνας
ξανά, κρύο, βροχή και οι ώμοι

σκυφτοί.  Στην πόλη πάντοτε βρέχει
και στον υγρό κήπο ο ποταμός
της Εδέμ κυλά βαθύς και πλωτός

XIII] ΒΑΘΥΣ ΧΕΙΜΩΝΑΣ. ΑΝΕΒΗΚΑ ΤΗΝ ΙΔΙΑ –ΜΙΑ ΑΝΗΦΟΡΑ: 
Η μοναξιά που μαθαίνω
και μια αγάπη που εχάθη

μ’ αποκοιμίζει και ανεβαίνω
μια ανηφόρα απ’ τα βάθη

τα γκρεμισμένα από αιώνες
περνάνε αργά οι χειμώνες.

ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ: τα βρήκα  τα ΦΙΛΙΑ ΣΤΗ ΓΗ μισοκρυμμένα (;), πίσω από στοίβες ευπώλητων (;) κι άλλων βιβλίων στις ΑΚΥΒΕΡΝΗΤΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ… στην καθιερωμένη εβδομαδιαία βόλτα μου στις ποιητικές προθήκες κεντρικών βιβλιοπωλείων της συμπρωτεύουσας. Απουσίαζε επιδεικτικά από τα ράφια των νέων ποιητικών εκδόσεων στα λεγόμενα μεγάλα βιβλιοπωλεία ή καλύτερα από τις αλυσίδες επώνυμων βιβλιοπωλείων (λέγε με Ιανό Πρωτοπορία κλπ), Παρόντα (Τα Φιλιά…) και στη βιτρίνα στο ΚΕΝΤΡΙ της Γούναρη. Από τη Γιάφκα δεν πέρασα αυτή τη φορά και αρνητική εντύπωση ότι δεν το είχαν ακόμη υπόψη τους στο ΣΑΙΞΠΥΡΙΚΟΝ βιβλιοπωλείο. Η παρατήρησή μου παράδειγμα για την προώθηση και προβολή που έχουν οι νέες ποιητικές εκδόσεις. Για την ποιήτρια αντιγράφω το σύντομο βιογραφικό από το βιβλίο:  Η Ελένη Κοσμά γεννήθηκε το 1984 στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε Συγκριτική Λογοτεχνία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Έχει δημοσιεύσει άρθρα, δοκίμια και μεταφράσεις στα περιοδικά Αντί, Εντευκτήριο, Παλίμψηστον, Ποιητική, και στις εφημερίδες Αυγή και Εποχή. Έχει μεταφράσει το βιβλίο του Πιερ Πάολο Παζολίνι Οι στάχτες του Γκράμσι και έχει γράψει την εισαγωγή για αυτή την έκδοση (Οροπέδιο, 2016). Τα Φιλιά στη γη είναι η πρώτη της ποιητική συλλογή, «άνθος κομμένο και ύπνος / περίσσεψε ένα ποίημα»: «Και στα τοπία που μοίρασες και άφησες δίχως / εσένα δεν κοιμάται κανείς…»

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις