Κλεψύδρες του αγνώστου και άλλοι ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ αυτόματης γραφής…

Αυτόματη γραφή ένας τρόπος για να συναντώνται οι λέξεις στα μαγνητικά πεδία ελεύθερων συνειρμών: μα κανείς δεν ξέρει αν θα ’ρθουν κι άλλες ματαιότητες να γδυθούν μαζί μας εκτοξεύοντας τις χίμαιρες: «Καλημέρα ποταμάκι μου, είμαι μονάχος, που διψώ ένα στόμα να μου πει ΟΥΡΑΝΟΣ και να πλεύσουμε μαζί στο δέλτα των ελπίδων» (Οδυσσέας Ελύτης, Κλεψύδρες του Αγνώστου – ART byARIEH BEN libido -  Αυτόματη Γραφή από τη θεωρία στην πράξη με ΚΛΙΚ εδώ)


ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ…
     Η αυτόματη γραφή, το κυριότερο κριτήριο που χρησιμοποιούσε η ελληνική κριτική για να αναγνωρίσει τον «αυθεντικό υπερρεαλιστή, θέλει να σπάσει την τάξη του λόγου, που είναι άρρηκτα δεμένη με τις αστικές αξίες. Θέλει να φέρει στην επιφάνεια όσα οι αξίες αυτές απορρίπτουν ή αποσιωπούν: τις δυνάμεις της επιθυμίας, όπως βγαίνουν από το υποσυνείδητο, δυνάμεις πρωτογενείς και κυριαρχικές.
     Η αυτόματη γραφή θέλει να ενώσει υποκείμενο και αντικείμενο. Όσο ο άνθρωπος χρησιμοποιεί τις λέξεις για να εκφράσει συγκεκριμένες σκέψεις του ή αισθήματα, ή για να ονομάσει τα πράγματα, θέτει ανάμεσα στον εαυτό του και τα πράγματα ένα φραγμό: την τυραννία της αντικειμενικότητας. Απ’ τη γλώσσα κρατά μόνο τη συμβατική της χρήση. Όμως έτσι κλείνει τη σκέψη σε καλούπια, την περιορίζει σε μια αναπαραγωγή ιδεών, άρα στενεύει τη γνώση μας για τη σχέση των πραγμάτων.
Οι λέξεις δεν συναντώνται αναμεταξύ τους αυθαίρετα. Οι συναντήσεις τους συντελούνται μέσα στα «μαγνητικά πεδία»: εκεί ασκείται αναμεταξύ τους μια αμοιβαία έλξη, έχουν μια δική τους αλληλουχία, καθορισμένη αντικειμενικά από τους συνειρμούς, κι αυτή η αλληλουχία, βγαίνοντας στην επιφάνεια, εμπλουτίζει τη συνείδηση.
Τελικά οι λέξεις του ποιήματος έχουν τη δικιά τους ζωή, ανεξάρτητη από τη συγκεκριμένη βούλησή μας, που τις χρησιμοποιεί χρηστικά. Αν τους αποδώσουμε την ελευθερία τους, οι νέες σχέσεις που θα δημιουργήσουν οι λέξεις η μια πλάι στην άλλη, ανεξάρτητες από κάθε πρακτική σκοπιμότητα, θ’ αφήσουν να φανεί ότι η τρέχουσα χρήση τους δεν είναι μόνη κι ότι οι δυνατότητες για νέους συσχετισμούς είναι άπειρες. Μια τέτοια αντιμετώπιση της γλώσσας, δεν αποσκοπεί παρά στην απελευθέρωση του πνεύματος  (αποσπάσματα από το βιβλίο της Φραγκίσκης Αμπατζοπούλου «… δεν άνθησαν ματαίως ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΥΠΕΡΡΕΑΛΙΣΜΟΥ σελίδες 32-33)

… στην πράξη:  ΟΙ ΛΕΞΕΙΣ ΤΟΥ ΠΟΙΗΜΑΤΟΣ (επιλογές από τις ΚΛΕΨΥΔΡΕΣ ΤΟΥ ΑΓΝΩΣΤΟΥ, ένα ποίημα από τους ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥΣ του ΟΔΥΣΣΕΑ ΕΛΥΤΗ αφιερωμένο στον Ανδρέα Εμπειρίκο)
 Θυμώνει ο ήλιος, ο ίσκιος του αλυσοδεμένος κυνηγάει τη θάλασσα
Ένα σπιτάκι, δυο σπιτάκια, η φούχτα που άνοιξε από τη δροσιά και μυρώνει τα πάντα
Φλόγες και φλόγες τριγυρνούν ξυπνώντας τις κλειστές πόρτες των γέλιων
Είναι καιρός να γνωριστούνε οι θάλασσες με τους κινδύνους
Τι θέλετε ρωτά η αχτίδα, και τι θέλετε ρωτά η ελπίδα κατεβάζοντας το άσπρο πουκάμισο
Μα ο άνεμος στέρεψε τη ζέστη, δυο μάτια σκέπτονται
Και δεν ξέρουν πού να καταλήξουν είναι τόσο πυκνό το μέλλον τους.

Μια μέρα θα ’ρθει που ο φελλός θα μιμηθεί την άγκυρα και θα κλέψει τη γεύση του βυθού
Μια μέρα θα ’ρθει που ο διπλός εαυτός τους θα ενωθεί
Πιο πάνω ή πιο κάτω από τις κορυφές που εράγισε το αποψινό τραγούδι
Του Εσπέρου, δεν έχει σημασία, η σημασία είναι αλλού

Ένα κορίτσι, δυο κορίτσια, γέρνουν στα γιασεμιά τους κι αφανίζονται
Μένει ένα ρυάκι να τα εξιστορήσει μα έσκυψαν να πιουν εκεί ακριβώς οι νύχτες
Μεγάλα περιστέρια και μεγάλα αισθήματα καλύπτουν τη σιγή τους.

Φαίνεται πως το τέτοιο πάθος τους είναι ανεπανόρθωτο
Και κανείς δεν ξέρει αν έρθει ο πόνος να γδυθεί μαζί τους
Σπανίζουνε οι παγίδες, άστρα γνέφουνε στους εραστές τα μάγια τους
Όλα σκιρτούνε, συσπειρώνονται – ήρθε φαίνεται πια η αθανασία
Που ζητάνε τα χέρια σφίγγοντας τη μοίρα τους που άλλαξε σώμα κι έγινε άνεμος
Δυνατός – η αθανασία φαίνεται ήρθε.
                                    γ
Ω ποταμάκι ποταμάκι, καλημέρα του ήλιου απάνθισμα της εξοχής
Κατά πού θαυμάζεται ο άνεμος πες μου κατά πού ξεχύνονται οι κελαηδισμοί
Ποιαν όχθη αρέσουν, σήμερα είμαι νέος
Είμαι καλός ως τις πηγές του γέλιου μου, εκτοξεύω χίμαιρες
Ριπίδια δυσανάγνωστα, τεφτέρια κάτασπρα καμωμένα γι’ αγγέλους
Κι από κάθε αδιαφορία σέρνεται μια ξεσχισμένη ευχή
Που μαζέυω – σήμερα είμαι νέος, αυτό μου αρκεί

Αυτό μου δίνει το αίμα μου πιο κόκκινο, ένα χελιδόνι κόκκινο, ένα γράψιμο κόκιννο
Θα ’ρθουν πολλές γυναίκες να το μοιραστούν ώσπου να γίνουν διάφανες
Θα ’ρθουν πολλές ματαιότητες για να τις μοιραστούνε
Η εύθυμη φασαρία μοιάζει ατέλειωτη, σπίθες αγγίζουν τα μετέωρα μέτωπα
Κι όλο το μυστικό αληθεύεται σιγά-σιγά, γλυκά-γλυκά γίνεται μέρα

Σώμα ζωντανό, ύπαρξη, άνθρωπος.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις